Je kent het vast wel: die ene vriend of vriendin met wie je al jaren optrekt, tot er op een gegeven moment iets verschuift. Geen vlinders bij een eerste date, geen zenuwen voor een swipe op een app, maar een stille klik die er eigenlijk al die tijd al was. Volgens onderzoekers van de University of Victoria is dat helemaal geen uitzondering. Het is zelfs de normaalste route naar een relatie die er bestaat, alleen krijgt die route veel minder aandacht dan de klassieke eerste date. Terwijl datingapps en speeddates alle aandacht krijgen in artikelen en advies, blijkt uit cijfers dat de meeste liefde gewoon ontstaat op de bank, tijdens een avondje samen koken of op de fiets naar huis na weer een gezellige avond.
Tweederde van de stellen was eerst gewoon bevriend
Psycholoog Danu Stinson en haar team verzamelden data van bijna 1.900 mensen, verspreid over zeven losse onderzoeken tussen 2002 en 2020. De uitkomst: 68 procent van de deelnemers zei dat hun huidige of meest recente relatie begon als vriendschap. Niet als blind date, niet als vakantieflirt, maar als een doodnormale vriendschap die langzaam veranderde. De volledige studie laat zien dat deze route jarenlang over het hoofd is gezien door onderzoekers, die zich vooral richtten op romantiek tussen vreemden.
Bij twintigers en queer stellen is het nog sterker
Het percentage ligt niet bij iedereen even hoog. Onder twintigers en binnen queer gemeenschappen steeg het naar 85 procent. Stinson noemt dat een logisch gevolg van hoe mensen op die leeftijd sociale netwerken opbouwen: via studie, werk, sportclubs en vriendengroepen, in plaats van via georganiseerde dates. Opvallend is ook dat de meeste deelnemers helemaal geen romantische bedoelingen hadden toen de vriendschap begon. Die gevoelens kwamen pas later, en meestal zonder dat iemand het bewust had gepland. Onder studenten duurde het gemiddeld een tot twee jaar voordat een vriendschap in iets anders overging.
Waarom onderzoekers dit zo lang misten
Van al het onderzoek naar het ontstaan van relaties ging ongeveer 75 procent over daten tussen onbekenden. Slechts 8 procent keek specifiek naar vriendschappen die uitgroeiden tot een relatie. Dat scheve beeld zorgt ervoor dat de meeste datingadvies gaat over de eerste indruk, de perfecte openingszin of het ideale profiel. Terwijl de cijfers juist laten zien dat veel koppels elkaar al lang kenden voordat er iets romantisch gebeurde.
Waarom een app zelden dezelfde klik geeft
Dat verklaart meteen waarom daten via een app voor veel mensen tegenvalt. Je ontmoet iemand die je nog nooit hebt gezien, probeert in een paar berichten chemie te vinden en hoopt dat het klikt voordat de interesse wegzakt. De datingtrends van dit jaar laten zien dat singles juist steeds hogere eisen stellen aan een eerste ontmoeting, met weinig ruimte om iemand rustig te leren kennen. Een vriendschap werkt precies andersom. Je ziet iemand in gewone situaties, zonder dat er meteen een verwachting boven hangt, en pas als er genoeg vertrouwen is ontstaat er ruimte voor iets anders.
De eenzaamheid die vriendschap moeilijker maakt
Het probleem is dat volwassenen juist steeds minder nieuwe vriendschappen sluiten. Vriendschappen maken als volwassene kost simpelweg meer moeite dan op de middelbare school of tijdens je studie, waar je iedere dag dezelfde mensen tegenkwam. Dat heeft gevolgen die verder reiken dan je liefdesleven alleen. Uit cijfers van het CBS blijkt dat ongeveer 1 op de 10 Nederlanders zich sterk eenzaam voelt, een percentage dat al vijf jaar stabiel blijft. Dat onderzoek laat ook zien dat sterke eenzaamheid het vaakst voorkomt bij mensen tussen de 35 en 55 jaar, precies de leeftijdsgroep die het drukst is met werk en gezin en daardoor het minst overhoudt voor nieuwe sociale contacten.
Niet iedereen hoeft hier iets mee te doen
Dat gezegd hebbende, hoeft niet iedereen op zoek te gaan naar romantiek binnen de eigen vriendenkring. Steeds meer vrouwen kiezen bewust voor het single leven, en dat is een net zo geldige keuze als een relatie zoeken. Maar als je wel openstaat voor een partner, is de les uit Stinsons onderzoek duidelijk: kijk niet alleen naar wie je meteen leuk vindt. Kijk ook naar wie er al jaren naast je staat, met wie je lacht om dezelfde dingen en bij wie je gewoon jezelf kunt zijn. Overigens hebben je vriendinnen vaak al een mening over wie bij je past, soms nog voordat je het zelf doorhebt.
Waarom je die vriendschap niet moet forceren
Het grootste risico is dat je nu naar elke vriendschap gaat kijken als een mogelijke relatie in wording. Dat is precies niet de bedoeling. De meeste mensen in het onderzoek hadden geen romantische bedoelingen toen de vriendschap begon, die gevoelens ontstonden vanzelf, zonder dat er druk achter zat. Forceer dus niets. Een goede vriendschap is op zichzelf al waardevol, met of zonder vlinders. Verandert er iets, dan merk je dat vanzelf, meestal pas na maanden of jaren samen optrekken. Gebeurt dat niet, dan heb je in elk geval een vriendschap overgehouden die net zo veel waard is als een relatie.
